border=1">



Đại sự – Tiểu sự

Mẹ Teresa lúc c̣n sinh tiền nhắn nhủ nhân loại qua một câu nói nhiều ư nghĩa đă làm gương sáng cho hậu thế:

“We can not do great things on this earth. We can only do little things with great love”,
tạm dịch là:
“Chúng ta không thể làm những chuyện vĩ đại trên quả đất này. Nhưng chúng ta chỉ có thể làm những chuyện nhỏ với ḷng yêu thương rộng lớn.”

Những bậc vĩ nhân, danh tài, lănh tụ trên thế giới trong thập niên 60 như anh em Tổng thống John Fitzgerald Kennedy và Robert Francis Kennedy cũng lưu lại cho mọi người các lời phát biểu để đời, nói lên ư muốn nhắc nhở cũng như nguyện vọng và quyết tâm của hai anh hùng Hoa kỳ này. Người Việt chúng ta chỉ biết câu nói bất hủ nhắn nhủ dân chúng Mỹ trong bài diễn văn của Tổng Thống John F. Kennedy mà ông đọc trước thềm ṭa nhà Quốc hội Hiệp Chủng quốc trong buổi lễ nhậm chức khi đắc cử Tổng Thống Hoa Kỳ vào ngày 20 tháng giêng năm 1961:

“Ask not what your country can do for you- ask what you can do for your country?”
có nghĩa là:
“Đừng hỏi Tổ quốc có thể làm ǵ cho bạn, hăy hỏi bạn có thể làm được ǵ cho Tổ quốc của bạn không?"

Và có lẽ phần đông người Việt Nam tại hải ngoại không mấy ai biết một đoạn văn bất hủ mang nhiều ư nghĩa và đầy ḷng cương quyết của ông Thượng Nghị sĩ tiểu bang New York, Robert F. Kennedy thường đọc khi đi vận động đại diện đảng Dân chủ tranh cử chức vụ Tổng thống Hoa Kỳ:

“People see things and ask why? I dream things and I ask why not?”
mà tác giả tạm diễn dịch như sau:
“Mọi người nh́n thấy sự việc và đắn đo hỏi tại sao? Tôi mơ thấy những điều và tôi tự vấn ḷng sao lại không được?”

Ư nghĩa lời tuyên bố của ông Robert F. Kennedy quá rơ ràng như quan điểm và ước nguyện mà ông đă viết trong cuốn sách giá trị xuất bản năm 1967, có tựa đề “To seek a Newer World – Theo đuổi t́m một Thế giới mới hơn”, một trong ba tác phẩm nổi tiếng của ông ta. Tháng 6 năm 1968 cuộc đời son trẻ với nhiều triển vọng đang lên của Thượng Nghị sĩ Robert F. Kennedy bị cắt đứt cùng với giấc mộng vỡ tan khi viên đạn độc ác của tên sát nhân Sirhan Bishara Sirhan gốc Ả rập Jordanian, đốn ngă người con trai thứ ba trong gia đ́nh của ông bà Joseph Patrick Kennedy tại một hành lang khách sạn ở Los Angeles, California.

Chỉ một thời gian ngắn trước đó, vào ngày 4 tháng 4 năm 1968, nhà tranh đấu bất bạo động cho nhân quyền là Mục sư Martin Luther King, Jr. cũng bị ám sát tại Memphis, Tenn., ông là người từng được trao giải thưởng Nobel Ḥa b́nh năm 1964, hoài bảo của ông về việc đ̣i hỏi cải tổ đời sống pháp lư và nhân phẩm, b́nh quyền cho dân da màu được phát biểu trong câu nói được hậu thế ghi nhớ măi trong tim:

“I have a dream... that all men are created equal - Tôi có một giấc mộng... là mọi người sinh ra đều b́nh đẳng.”

Và rồi Princess Diana, với tấm ḷng vàng, thương yêu những người bị tàn phế v́ ḿn bẫy, đă không quản ngại hiểm nguy cho tính mạng của ḿnh, đi vào tận những vùng c̣n nhiều ḿn bẫy tại Bosnia, để nh́n thấy tận mắt cảnh đau thương dằn vặt trên các thương binh bị mất tay, cụt chân, những thường dân tàn phế rồi sau đó bà dùng uy tín của ḿnh để gây ảnh hưởng và phát động phong trào tẩy chay sự chế tạo các loại ḿn tàn ác này, đồng thời yêu cầu quốc tế chấp thuận thỏa hiệp tháo gỡ và hủy bỏ tất cả ḿn bẫy đang c̣n chôn gắn khắp nơi trên quả địa cầu. Đau đớn thay, công cuộc “đại sự” chưa hoàn tất th́ vị “Angel”, nữ thần này đă sớm bay về cơi tiên trong một tai nạn khủng khiếp và bi thảm tại đường hầm gần thành phố Ba lê, Pháp quốc ngày 30 tháng 8 năm1997.

Có rất nhiều quan niệm cho rằng: “tài nhân thường yểu tử”, người có tài th́ hay bị chết sớm. Điều này theo kinh nghiệm và những bài học lịch sử, cũng có phần đúng v́ tác giả nhận thấy trong thời gian gần đây thế giới đă mất nhiều vĩ nhân trẻ đầy tài năng, có lư tưởng cao đẹp và nhiều t́nh yêu thương nhân loại.

“Đại sự” đ̣i hỏi nhiều thời gian, ḷng hy sinh và ư chí mănh liệt, tài năng, thiên thời, địa lợi và nhất là cơ duyên tiền định. V́ vậy mấy ai đă làm được chuyện “đại sự” như lời Mẹ Teresa đă nói. Tuy nhiên qua những tháng ngày tiếp xúc và làm việc với người Hoa Kỳ, tác giả đă nhiều lần cảm xúc và phấn khởi khi nghe và đọc trên các đặc san Mỹ về nhiều mẩu chuyện đẹp, đầy nhân hậu, rất hữu ích, xảy ra hàng ngày trên mọi nẽo đường đất nước Hoa Kỳ, về việc làm vô vị lợi của các người Mỹ, có thể nói là chân thật, đại diện cho những cái ǵ tốt đẹp tiềm tàng trong đa số người bạn láng giềng mới của người Việt tỵ nạn. Mới nghe qua có lẽ chúng ta, người Việt Nam hải ngoại, thấy rất b́nh thường, đôi lúc c̣n cho là “weir” nữa là đằng khác, nhưng theo quan điểm thiển cận của tác giả, đây có phải là những “tiểu sự với ḷng thương yêu rộng lớn” mà Mẹ Teresa đă đề cập chăng?

Một câu chuyện mà tác giả đọc trên tập san nổi tiếng của Mỹ, kể lại câu chuyện về một thanh niên Mỹ hôm đó áo quần chỉnh tề, “coat and tie”, trên đường đi hẹn “interview” cho công việc mà anh ta đă xin làm. Vào buổi sáng đẹp trời, anh ta lái xe chạy ngang qua khúc quẹo trên xa lộ và nh́n thấy một chiếc xe du lịch đang đậu bên lề đường với bánh xe phía sau, bên trái bị xẹp xuống. Trên xe một thiếu phụ trong t́nh trạng lo âu và bối rối, có lẽ v́ không biết cách thay lốp xe.
Anh nh́n đồng hồ tay và tính nhẩm trong đầu: “Đă sắp đến giờ ḿnh hẹn “interview” rồi, nếu giúp bà này, chắc là ḿnh sẽ mất cơ hội để được nhận vào làm việc tại công sở tốt này.” Tuy nhiên sau đó với bẩm tính không thể làm ngơ khi thấy người hoạn nạn cần sự giúp đỡ trong khả năng của ḿnh, anh quyết định dừng xe lại và cẩn thận lùi xe về phía chiếc du lịch đang nằm đường. Người đàn bà trung niên cảm động nh́n anh thanh niên cổi chiếc “blazer”, xăn tay áo lên cao, quỳ xuống lui hui thay bánh xe cho bà, hai bàn tay anh ta dính đầy dầu cặn. Sau chừng nửa giờ, công việc vừa xong, anh vui vẻ nói cho bà biết và chúc bà có một ngày nhiều may mắn hơn. Người đàn bà cám ơn và lái xe đi. Chàng thanh niên thu xếp dụng cụ, lau tay cho sạch, rồi nhăn mặt khi liếc nh́n vào chiếc đồng hồ tay. Đă trể giờ hẹn “interview” mất rồi:

“Well, perhaps I just try to explain to them what’s happening. If they did not believe me, I certainly would find another job”.

Thế rồi anh lên xe và tiếp tục lái đi đến công sở mà anh có hẹn cho việc làm với ư định sẽ cố gắng giải thích cho họ biết lư do tại sao anh trể hẹn, rồi nếu họ không tin, anh sẽ t́m kiếm một công việc làm khác. Khi đến nơi, anh ngồi chờ tại pḥng tiếp tân một lúc, sau cùng được cô “receptionist” cho biết bà “director” mời anh vào để bắt đầu “interview”. Anh đứng dậy sửa lại áo quần cho ngay ngắn rồi rón rén mở cửa pḥng bước vào và anh quá ngạc nhiên đến sững sờ khi nhận ra người thiếu phụ ngồi sau chiếc bàn gỗ h́nh chữ nhật to lớn là người mà ḿnh giúp thay bánh xe xẹp lốp cách đây một tiếng đồng hồ.
Ngày thứ hai tuần lễ sau, người thanh niên Mỹ với việc làm có tính cách “tiểu sự” của một công dân tốt này bắt đầu nhận việc làm tại công ty của người thiếu phụ mà anh không cần biết là ai khi anh ngừng trên xa lộ nhiều xe cộ qua lại buổi sáng sớm đẹp trời ngày hôm đó.

Một câu chuyện khác thật là cảm động và cao đẹp nói lên t́nh thương yêu nhân loại của một thanh niên da đen Hoa Kỳ, đă dám hy sinh tính mạng ḿnh để chia xẻ một cơ phận của thể xác với ḷng mong ước sẽ cứu sống được người khác mà anh không quen biết hoặc là họ hàng thân thuộc. Câu chuyện bắt đầu bằng nguồn tin thật buồn được phổ biến vào năm 1993 trong công ty mà tôi làm quản lư đă hơn 14 năm. Tin về việc một "District Manager" không may bị ung thư thận và chỉ nằm chờ chết nếu không có người nào giúp cho thận mới. Sau một thời gian khá lâu, mặc dù ông chữa trị bằng mọi cách , bệnh t́nh của ông càng ngày càng trầm trọng và mọi người lo sợ tin buồn sẽ được loan báo bất cứ lúc nào.
Một buổi sáng đầu xuân, vào khoảng sáu tháng sau ngày ông biết ḿnh thọ bệnh, một tin làm toàn thể nhân viên rất cảm động , phấn khởi và hy vọng cho người bạn tốt của ḿnh. Đó là tin có một thanh niên trẻ tuổi, "Retail trainee", đang theo học chương tŕnh để trở thành "General Manager", t́nh nguyện chia một trong hai trái thận của anh cho người bạn đồng nghiệp mà anh chỉ nghe tiếng chứ chưa khi nào gặp mặt. Mọi người quá mừng rỡ khi được biết sau cuộc thử nghiệm, bác sĩ cho biết điều kiện của hai người rất phù hợp với nhau và cuộc giải phẩu sẽ được tiến hành hai ngày sau. Trong ngày trọng đại đầy niềm vui và hy vọng đó, tất cả 25000 nhân viên của công ty, cầu nguyện cho cả hai người.
Thế rồi mọi người đều rất vui sau khi tin mừng được vị "President & CEO" của công ty loan báo trên máy phóng thanh tại 167 "supermarket" về sự thành công mỹ măn của cuộc giải phẩu từ một người nằm tại pḥng mổ này, chuyển trái thận qua bệnh nhân nằm tại pḥng mổ cạnh bên. Cho đến ngày hôm nay, hai người đều sống an lành hạnh phúc và trở thành gần như cha con ruột thịt tại tiểu bang Maryland.

Câu chuyện thứ ba được loan tin trên các đài truyền h́nh ABC, CBS, FOX, NBC... về việc một thiếu nữ t́nh nguyện chia một trái thận của ḿnh để cứu vị mục sư da đen mà cô không hề quen biết, chỉ thấy h́nh ảnh ông này khi đi làm "therapy", để ngăn sự tăng trưởng của cơn bệnh ung thư thận trong gần bảy năm, chờ người cho cơ phận thay thế và nay bác sĩ tuyệt vọng không thể chờ lâu hơn được nữa. Cô ta và vị mục sư nay đă b́nh phục và trở thành bạn thân v́ ḷng hy sinh cao độ của người thiếu nữ can đảm, với “ḷng thương nhân loại rộng lớn” mà mẹ Teresa đă nói đến, làm cho chúng ta phải cúi đầu khâm phục.

Nhiều câu chuyện khác nữa đă nói lên tấm ḷng vàng và ư thức vai tṛ “civic duty” của những công dân tốt Hoa Kỳ đă làm cho người Việt Nam đang sinh sống tại quê hương thứ hai này nhận thức và khâm phục cái hay, đức tính đẹp của rất nhiều người Mỹ đă và đang diển ra hàng ngày trên đất nước của họ. Các câu chuyện kể lại người lái chiếc xe đi trước trả tiền “toll” cho chiếc xe của người không quen biết chạy kế tiếp, trên các cầu xa lộ, “toll road”... hoặc ngừng lại giúp đỡ, dùng điện thoại kêu xe cứu thương, cảnh sát... đến tiếp cứu người đồng hương gặp tai nạn xe hơi trên các xa lộ xuyên tiểu bang... hay là việc t́nh nguyện đi vào rừng núi t́m trẻ con thất lạc tại một vùng xa lạ, giúp cho cha mẹ bất hạnh của đứa trẻ mà họ không quen biết, là những việc làm hầu như đa số công dân Mỹ xem là một nhiệm vụ đương nhiên.

Đây là các “tiểu sự” mà người Việt hải ngoại đă làm quen trong đời sống hàng ngày trên các quốc gia thứ hai mà chúng ta đang cư trú.
“Việc lớn” rất khó thực hiện nhưng “việc nhỏ” với tấm ḷng từ bi hỉ xả là điều không khó lắm nếu chúng ta có thiện tâm muốn làm...

Virginia, ngày 15 tháng 8 năm 1999


Trở về Trang Nhà